Wielkopolska na majówkę
Powietrze jest rześkie, a świergot ptaków tak głośny, jak awantura w programie telewizyjnym z polskimi politykami. W dole wije się Warta, dalej rozpościerają się różnokolorowe łąki Nadwarciańskiego Parku Krajobrazowego. Gdyby zrobić konkurs na najpiękniejszy widok z okna, ten, który właśnie mam przed oczami, miałby spore szanse na zwycięstwo. Pałac wygrałby też w innej konkurencji – na największy zbiór książek masońskich w Polsce i trzeci w Europie. Do Ciążenia przyjeżdżają badacze wolnomularstwa z całego świata. Po co? żeby zasięgnąć informacji o prywatnej historii. Robi się ciekawie! Niewiele kto wie, że gwiazda sześcioramienna figurująca na grzbietach książek to połączenie cyrkla i węgielnicy, narzędzi murarskich symbolizujących pochodzenie wolnomularzy od budowniczych średniowiecznych katedr. Masonika poszukały się w Ciążeniu dosyć przypadkowo. Odebrano je w 1945 r. Niemcom. Poprzez długi czas zostały zdeponowane w bibliotece Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Wrocławiu. Dzisiaj masoni zaglądają do Ciążenia, a dwa wieki temu zbierali się w nieodległym Śmiełowie. Właściciel tamtejszego majątku, Andrzej Gorzyński organizował bowiem w swoim gabinecie spotkania wtajemniczonych.
Romans Adama
Trudno tu trafić. Uzbrojony w mapę samochodową i Atlas zabytków jadę niepewnie, bo wielu wsi i osad na naszej mapie nie ma, a w terenie drogowskazów mało. Droga wąska, zapuszcza się w pola, jakby miała w tym samym momencie się skończyć dojazdem do czyjegoś gospodarstwa. Wśród rozległych pól obsianych rzepakiem pałac wydaje się filigranowy. Poeta na wieść o wybuchu powstania listopadowego przybył z Włoch do Wielkopolski. Zamierzał przeprawić się przez Prosnę do zaboru rosyjskiego, niemniej jednak nim to zrobił, powstanie na tyle podupadło, że nie było już sensu się wyprawiać. Wiele miesięcy spędził zatem Mickiewicz, jeżdżąc zapraszany od dworu do dworu. U Gorzyńskich zabawił trzy tygodnie. Krótki pobyt wystarczył mu, żeby rozpalić serce i umysł siostry pani domu, Konstancji Łubieńskiej. Krótko mówiąc, Adam wdał się z nią w romans. Matka czwórki dzieci była gotowa opuścić męża i odjechać z poetą.
